De vijfde editie van de Strijkkwartet Biënnale kent de première van een grote eigen productie: de mini-serie Een flat met duizend ramen, met componist Primo Ish-Hurwitz als artistiek leider. De financiering van zo’n kostbaar project met zes nieuwe opdrachtcomposities komt uit verschillende bronnen: er zijn speciale subsidies voor aangevraagd, maar particuliere bijdragen zijn onmisbaar. Een zo’n bijdrage komt van Jaap van Straalen en Meta Vaandrager, founders van het eerste uur.

“Er zijn foundersavonden waarin wordt verteld welke internationale strijkkwartetten op de Strijkkwartet Biënnale komen spelen. Dat vind ik leuk en voor die concerten kopen we dan ook altijd kaarten,” vertelt Jaap. “Maar in november 2024 werd het project Een flat met duizend ramen gepresenteerd op zo’n bijeenkomst. Daar vielen we onmiddellijk voor. Iets nieuws dat ook echt bijzonder is. Daar willen wij graag aan bijdragen.
De klassieke wereld zit zo vaak vast in een gevestigd stramien. Iedereen is bang om daaruit weg te gaan. En dan wordt het, als je geen nieuwe projecten bedenkt, een dode cultuur. Alsof je naar de afdeling Egyptologie in een groot museum gaat: het wordt niet gevoed door nieuw materiaal. Maar juist daar houden wij van. Dat je heel goed zit te luisteren en denkt wat hoor ik nou eigenlijk?”

Interdisciplinair
“Wat ik er ook heel leuk aan vind,” vult Meta aan, “is dat het grotendeels jonge mensen zijn en dat het interdisciplinair is, dat er ook andere kunstvormen in betrokken worden. Ik denk dat dat ook heel erg bij deze tijd past. Sowieso dragen wij vaak liever bij aan een concreet project dat iets in zich heeft, sprankelend of innovatief is. Dat is ook leuker geven. Dan voel je je daar ook een beetje meer eigenaar van dan wanneer het in de grote pot van het heel festival komt.”

Jaap: “Dus dat het geld naar de makers gaat. En dan hoop je dat ze daarbij iets maken wat spraakwaardig is. Wíj gaan daarna weer naar een volgend project, maar voor hen is misschien toch een start van iets dat hun leven een andere wending kan geven als ze ermee door willen gaan. En juist in het begin van je carrière heb je die steun meer nodig. Die beroemde musici of kwartetten hoeven we echt niet te steunen. Die zouden aan de kaartverkoop en subsidies genoeg moeten hebben.

Een flat met duizen ramen in het kort:
In drie concerten met telkens twee korte voorstellingen klinkt een dialoog tussen oud en nieuw: de Zonnekwartetten opus 20 van Haydn en nieuwe stukken van zes in Nederland werkende componisten, waaronder van artistiek leider Primo Ish-Hurwitz zelf. Steractrice Ariane Schluter kruipt in de huid van zes flatbewoners die een relatie hebben met die muziek. De uitvoeringen zijn in handen van het Chaos String Quartet, de teksten zijn geschreven door Joke van Leeuwen.

Particulier geld maakt nieuwe projecten mogelijk
Daarom vinden wij het ook leuk om hierover een enthousiast verhaal te vertellen. Waarom ik denk dat dit een goed project is en waarom anderen dit ook zouden moeten steunen. Het gaat er niet om dat wij het Jerusalem Quartet of het Borodin Quartet geen warm hart toedragen, maar het steunen van iets nieuws en innovatiefs maakt ons blij. Op die manier kan particulier geld nieuwe projecten mogelijk maken. Niet vanuit de continuïteitsgedachte maar vanuit vernieuwing. Dat er iets nieuws ontstaat dat zonder onze bijdrage misschien niet zou kunnen.

Tegelijk: ik hoop nog wel meer te weten te komen over de achtergronden bij Een flat met duizend ramen. Waarom deze zes componisten zijn gekozen, wat hun motivatie is om nieuwe muziek voor een strijkkwartet te schrijven, wat ze hebben met Haydn, waarom voor het Chaos Quartett is gekozen als uitvoerders? Want daarmee hopen wij te kunnen laten zien dat als je mensen met een drive iets samen laat doen je gewoon iets heel moois krijgt. Daar doen we het voor.”